Η αυτοπροβολή στο διαδίκτυο

Ζούμε σε μια εποχή όπου η προσωπική ζωή έχει μετατραπεί, σε μεγάλο βαθμό, σε δημόσιο θέαμα. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδωσαν σε όλους τη δυνατότητα να παρουσιάζουν τον εαυτό τους, τις σκέψεις τους, τις δραστηριότητές τους και, πολλές φορές, κάθε μικρή ή μεγάλη στιγμή της καθημερινότητάς τους.

Συχνά πυκνά βλέπουμε αναρτήσεις για διακοπές, εξόδους, ταξίδια, γεύματα, κοινωνικές εκδηλώσεις, επαγγελματικές επιτυχίες, προσωπικές στιγμές και κάθε είδους δραστηριότητα. Μια φωτογραφία από έναν όμορφο προορισμό, ένα τραπέζι σε ένα εστιατόριο, μια βόλτα με φίλους ή μια επιτυχία στη δουλειά γίνεται αφορμή για δημόσια παρουσίαση.

Φυσικά, η επιθυμία να μοιραζόμαστε στιγμές με φίλους και γνωστούς δεν είναι από μόνη της κάτι αρνητικό. Το διαδίκτυο αποτελεί πλέον έναν τρόπο επικοινωνίας και έκφρασης. Το ερώτημα, όμως, αρχίζει να γίνεται ενδιαφέρον όταν η ανάγκη για επικοινωνία μετατρέπεται σε διαρκή ανάγκη για προβολή.

Γιατί άραγε αισθανόμαστε την ανάγκη να δείχνουμε συνεχώς στους άλλους πού βρισκόμαστε, τι κάνουμε, τι αποκτήσαμε και πώς περνάμε;

Σε αρκετές περιπτώσεις, η ανάρτηση δεν αφορά απλώς τη στιγμή που ζούμε, αλλά την εικόνα που θέλουμε να δημιουργήσουμε στους άλλους. Η ζωή μετατρέπεται σε ένα είδος προσωπικής βιτρίνας, όπου παρουσιάζονται κυρίως οι όμορφες πλευρές της. Οι διακοπές, τα χαμόγελα, οι επιτυχίες και οι ευχάριστες στιγμές καταλαμβάνουν τον περισσότερο χώρο, ενώ οι δυσκολίες, οι αποτυχίες και οι ανασφάλειες παραμένουν συνήθως μακριά από την κάμερα.

Έτσι δημιουργείται μια παράδοξη κατάσταση: άνθρωποι που μπορεί να ζουν μια απολύτως συνηθισμένη ζωή αισθάνονται την ανάγκη να την παρουσιάζουν ως κάτι διαρκώς ξεχωριστό. Η καθημερινότητα αποκτά αξία όχι μόνο επειδή τη ζούμε, αλλά και επειδή μπορούμε να την επιδείξουμε.

Και τότε εμφανίζεται ένας φαύλος κύκλος. Η ανάρτηση φέρνει likes, σχόλια και αντιδράσεις. Οι αντιδράσεις αυτές δημιουργούν μια προσωρινή αίσθηση επιβεβαίωσης και η επιβεβαίωση ενισχύει την ανάγκη για ακόμη περισσότερες αναρτήσεις. Σιγά σιγά, η προσωπική ζωή κινδυνεύει να γίνει περιεχόμενο προς κατανάλωση.

Ίσως, λοιπόν, αξίζει να αναρωτηθούμε αν όλα όσα ζούμε χρειάζεται πραγματικά να τα γνωρίζουν οι άλλοι.

Υπάρχουν στιγμές που αποκτούν μεγαλύτερη αξία όταν παραμένουν μόνο δικές μας. Ένα ταξίδι δεν γίνεται ομορφότερο επειδή το είδαν εκατό άνθρωποι στο διαδίκτυο. Μια όμορφη παρέα δεν γίνεται πιο ουσιαστική επειδή φωτογραφήθηκε. Και μια προσωπική επιτυχία δεν αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή συνοδεύτηκε από δεκάδες συγχαρητήρια κάτω από μια ανάρτηση.

Ίσως η πραγματική ελευθερία στην εποχή των κοινωνικών δικτύων να βρίσκεται και στην ικανότητά μας να μη δείχνουμε τα πάντα.

Να μπορούμε να ζούμε μια όμορφη στιγμή χωρίς να αισθανόμαστε την υποχρέωση να την ανεβάσουμε. Να απολαμβάνουμε ένα ταξίδι χωρίς να σκεφτόμαστε πρώτα τη φωτογραφία. Να κρατάμε κάποιες χαρές για τον εαυτό μας και για τους ανθρώπους που πραγματικά τις μοιράζονται μαζί μας.

Γιατί τελικά υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στο «μοιράζομαι μια στιγμή» και στο «χρειάζομαι να με βλέπουν να τη ζω».

Και ίσως αυτή η διαφορά να λέει πολλά περισσότερα για τη σχέση μας με τον εαυτό μας, παρά για τη σχέση μας με το διαδίκτυο.